و ما براى روشن شدن مطلب عين كلام طبرسى در مجمع البيان را نقل مىكنيم : « از ابى جعفر و ابى عبد اللَّه ( ع ) روايت شده كه فرمودند : روح هرگز به آسمان صعود نكرده ، و همواره در ما هست » « 1 » . و اما اينكه صاحب روح المعانى آن را غريب و شگفت خوانده شگفتى در سخن خود او است كه هيچ دليلى بر درست نبودن اين حديث نياورده . علاوه بر اينكه خود او تسديد و تاييد كردن اين روح را در باره غير رسول خدا ( ص ) يعنى بعضى از افراد امت قبول كرده ، آن وقت چطور آن را در باره رسول خدا ( ص ) و ائمه اهل بيت انكار مىكند ؟ و خواننده اگر بخواهد به اعتراف وى در باره تسديد روح اطلاع يابد ، بايد به تفسير روح المعانى در قسم اشاراتش مراجعه نمايد . و در نهج البلاغه آمده : « و خداى تعالى از روزى كه رسول خدا ( ص ) از شير گرفته شد ، بزرگترين فرشته خود را قرين او ساخت تا آن جناب را شب و روز به طريق مكارم و به سوى محاسن اخلاق عالم سوق دهد » « 2 » . و در الدر المنثور است كه ابو نعيم - در كتاب دلائل - و ابن عساكر از على ( ع ) روايت كرده‌اند كه گفت : شخصى از رسول خدا ( ص ) پرسيد : آيا هيچ بتى را پرستيده اى ؟ فرمود : نه . پرسيدند هيچ شراب نوشيده اى ؟ فرمود : هرگز . من از اولين روز زندگىام همين مقدار را مىدانستم كه اين عقايدى كه مردم دارند كفر است ، ولى نمىدانستم كتاب و ايمان چيست . در اينجا بود كه آيه شريفه * ( « ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَلَا الإِيمانُ » ) * نازل شد « 3 » . و در كافى به سند خود از ابى عمرو زبيرى ، از امام صادق ( ع ) روايتى آورده كه در ضمن آن در ضمير آيه « * ( وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ) * » فرمود : يعنى تو مردم را به سوى صراط مستقيم دعوت مىكنى « 4 » . و در كافى به سند خود از جابر از ابى جعفر ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن جناب شنيدم كه فرمود : قرآنى به دريا افتاد ، ديدند كه تمامى آياتش سياه شده ، جز اين آيه كه مىفرمايد : * ( « أَلا إِلَى اللَّه تَصِيرُ الأُمُورُ » ) * « 5 » .

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 37 . ( 2 ) نهج البلاغه صبحى الصالح ، ص 300 . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 13 . ( 4 ) كافى ، ج 5 ، ص 13 . ( 5 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 632 .